Kısa cevap: kontrast oranı bir testtir, uygunluk kararı değildir
Bir renk tokenını WCAG 2.2'ye göre sınamak, aslında bir ön plan ve bir zemin renginden oluşan çifti sınamak demek. Oran bir formülle hesaplanıyor ve eşiklerle yuvarlanmadan karşılaştırılıyor: AA'da normal metin için 4,5:1, büyük metin için 3:1; AAA'da normal metin için 7:1, büyük metin için 4,5:1; arayüz bileşenleri ve grafik parçaları için 3:1. Bu yazıda çalışan bir örnekle bu çiftleri iki tema ve birkaç durum boyunca sınıyoruz.
Burada bir sınır çizmek gerekiyor. Kontrast oranı, WCAG 2.2 uygunluğunun yalnızca bir parçası: klavye kullanımı, yakınlaştırma, odak, renkle bilgi vermeme ve daha pek çok şey ayrı ölçütlerle sınanır. Kontrast oranı hukuki bir uygunluk kararı değildir ve APCA gibi başka bir algoritmanın sonucu da değildir. Bu yazı mevzuat yükümlülüğünden ya da son tarihlerden söz etmiyor; yalnızca W3C'nin kendi metinlerindeki ölçütleri ve onları sınamanın yolunu anlatıyor.
Son kontrol: 25 Ekim 2026. Renkler ve token adları özgün bir tasarım örneğidir; gerçek bir sitenin ölçümü değildir. Örneklerin tamamı opak sRGB renklerle sınırlı: yarı saydam bir rengi önce zemine bileştirmeden bu formülle hesaplamak geçerli bir sonuç vermez. Ayrıntısı üçüncü bölümde.
Token'dan teste: çift, eşik ve kapsam
Tasarım sistemlerinde renk genellikle anlamsal token olarak tutulur: --text, --muted, --link, --surface gibi. Tek bir token anlamlı bir kontrast oranı vermez; oran iki renk arasındadır. Bu yüzden önce hangi ön plan token'ının hangi zemin token'ı üzerinde kullanıldığını yazarsınız: bu bir çift. Çift, hangi eşikle sınanacağını söyleyen bir türe bağlanır: metin ya da arayüz bileşeni.
| Ölçüt | Seviye | Ne için | Eşik |
|---|---|---|---|
| 1.4.3 Kontrast (Asgari) | AA | Normal metin ve metin görselleri | 4,5:1 |
| 1.4.3 Kontrast (Asgari) | AA | Büyük ölçekli metin | 3:1 |
| 1.4.6 Kontrast (Gelişmiş) | AAA | Normal metin | 7:1 |
| 1.4.6 Kontrast (Gelişmiş) | AAA | Büyük ölçekli metin | 4,5:1 |
| 1.4.11 Metin dışı kontrast | AA | Arayüz bileşenlerini ve durumlarını tanımlamak için gereken görsel bilgi; içeriği anlamak için gereken grafik parçaları | 3:1, bitişik renklere karşı |
Büyük ölçekli metin W3C'ye göre en az 18 punto ya da 14 punto kalın; Understanding sayfası bunların yaklaşık 24 px ve 18,5 px olduğunu söylüyor (1 punto = 1,333 px). Yazı tipi boyutu, içerik teslim edildiğindeki boyuttur; kullanıcının sonradan yapacağı yakınlaştırma sayılmaz.
İki ayrım hata kaynağı. Birincisi metin ile metin dışı arasındaki fark: 1.4.3 ve 1.4.6 metin için, 1.4.11 ise bileşenin sınırı, odak halkası ya da bir grafik parçası için geçerli. Aynı rengin iki farklı eşiği olabilir: bir düğmenin metni 4,5:1 isterken, düğmenin kenarlığı (bileşeni ayırt etmek için gerekiyorsa) 3:1 ister. İkincisi, 1.4.11'in karşılaştırdığı şey bitişik renkler: bileşen için bileşenin yanındaki renkler, grafik için grafiğin yanındaki renkler.
Çiftin türünü ve boyutunu yazmadan oran yorumlanamaz. Bir --muted metin 16 piksellik gövde metninde 4,5:1 ister; aynı çift en az 18 punto normal ya da 14 punto kalın bir başlıkta 3:1 ile geçebilir. Yaklaşık piksel karşılığını aşağı yuvarlayarak büyük metin kararı vermeyin; sınırda CSS punto değerini esas alın. Akışkan tipografi kullanıyorsanız (örneğin clamp() ile), bir metnin büyük metin sayılıp sayılmayacağı o ekran genişliğindeki boyutuna bağlıdır; aralığı CSS clamp oluşturucu ile üretip denetleyin. En küçük boyutta büyük metin saymayıp normal eşiği kullanmak bir tasarım tercihidir, W3C'nin söylediği bir kural değildir.
Hesap: göreli aydınlık ve kontrast oranı
WCAG 2.2'nin formülü açık. Her kanal 0–255 değerinden 0–1 aralığına çevrilir (RsRGB = R8bit/255). Değer 0,04045 veya altındaysa 12,92'ye bölünür; değilse (değer + 0,055) / 1,055 işleminin 2,4 kuvveti alınır. Göreli aydınlık 0,2126·R + 0,7152·G + 0,0722·B'dir. Kontrast oranı da (L1 + 0,05) / (L2 + 0,05); L1 açık rengin, L2 koyu rengin aydınlığıdır. Oran 1:1 ile 21:1 arasında kalır. W3C, bu eşiğin eskiden 0,03928 olduğunu ve değişikliğin pratik etkisi olmadığını da not ediyor.
Aşağıdaki betik bunu iki tema ve on hücre için çalıştırıyor. Hücreler varsayılan, hover ve odak durumlarını kapsıyor; bir de pasif düğme var. Her hücre için oranı üç ondalıkla yazıyor; metin çiftlerinde AA, büyük metin için AA ve AAA eşiklerini, arayüz çiftlerinde 3:1 eşiğini, pasif bileşende ise EXEMPT yazıyor. Karar, >= ile yuvarlanmamış orandan veriliyor.
01THEMES = {02 "light": {"surface": "#ffffff", "text": "#1c2733", "muted": "#6c7886", "link": "#0b57d0", "link-hover": "#0842a0",03 "btn-bg": "#1a62d6", "btn-hover": "#1450b0", "btn-fg": "#ffffff", "dis-fg": "#a4adb8", "dis-bg": "#eef1f4",04 "border": "#8793a0", "border-hover": "#5f6b78", "ring": "#0b57d0"},05 "dark": {"surface": "#12161c", "text": "#e7edf3", "muted": "#8f9bab", "link": "#8ab4f8", "link-hover": "#a8c7fa",06 "btn-bg": "#8ab4f8", "btn-hover": "#a8c7fa", "btn-fg": "#0b1220", "dis-fg": "#5a6572", "dis-bg": "#1b2027",07 "border": "#466586", "border-hover": "#8f9bab", "ring": "#8ab4f8"},08}09CELLS = [ # (pair, state, foreground token, background token, kind)10 ("text", "default", "text", "surface", "text"),11 ("muted", "default", "muted", "surface", "text"),12 ("link", "default", "link", "surface", "text"),13 ("link", "hover", "link-hover", "surface", "text"),14 ("button", "default", "btn-fg", "btn-bg", "text"),15 ("button", "hover", "btn-fg", "btn-hover", "text"),16 ("button", "disabled", "dis-fg", "dis-bg", "inactive"),17 ("border", "default", "border", "surface", "ui"),18 ("border", "hover", "border-hover", "surface", "ui"),19 ("focus", "focus", "ring", "surface", "ui"),20]21LEVELS = {"text": {"AA": 4.5, "AA-large": 3.0, "AAA": 7.0}, "ui": {"UI": 3.0}}22 23 24def channel(value):25 s = value / 25526 return s / 12.92 if s <= 0.04045 else ((s + 0.055) / 1.055) ** 2.427 28 29def luminance(color):30 r, g, b = (int(color[i:i + 2], 16) for i in (1, 3, 5))31 return 0.2126 * channel(r) + 0.7152 * channel(g) + 0.0722 * channel(b)32 33 34def ratio(foreground, background):35 light, dark = sorted((luminance(foreground), luminance(background)), reverse=True)36 return (light + 0.05) / (dark + 0.05)37 38 39for theme, tokens in THEMES.items():40 for pair, state, fg, bg, kind in CELLS:41 value = ratio(tokens[fg], tokens[bg])42 if kind == "inactive":43 verdict = "EXEMPT"44 else:45 verdict = " ".join(f"{name}={'PASS' if value >= need else 'FAIL'}" for name, need in LEVELS[kind].items())46 print(f"{theme:<6}{pair:<7}{state:<9}{value:7.3f} {verdict}")47 01light text default 15.136 AA=PASS AA-large=PASS AAA=PASS02light muted default 4.498 AA=FAIL AA-large=PASS AAA=FAIL03light link default 6.386 AA=PASS AA-large=PASS AAA=FAIL04light link hover 9.141 AA=PASS AA-large=PASS AAA=PASS05light button default 5.582 AA=PASS AA-large=PASS AAA=FAIL06light button hover 7.489 AA=PASS AA-large=PASS AAA=PASS07light button disabled 2.003 EXEMPT08light border default 3.129 UI=PASS09light border hover 5.439 UI=PASS10light focus focus 6.386 UI=PASS11dark text default 15.386 AA=PASS AA-large=PASS AAA=PASS12dark muted default 6.433 AA=PASS AA-large=PASS AAA=FAIL13dark link default 8.611 AA=PASS AA-large=PASS AAA=PASS14dark link hover 10.555 AA=PASS AA-large=PASS AAA=PASS15dark button default 8.884 AA=PASS AA-large=PASS AAA=PASS16dark button hover 10.890 AA=PASS AA-large=PASS AAA=PASS17dark button disabled 2.760 EXEMPT18dark border default 2.995 UI=FAIL19dark border hover 6.433 UI=PASS20dark focus focus 8.611 UI=PASSÇıktıda iki hücre dikkat çekiyor. Açık temada muted 4,498 ile AA normal metin eşiğinin altında, ama 3:1 büyük metin eşiğini geçiyor: bu token 24 piksellik bir başlıkta yeterli, 16 piksellik gövdede yetersiz. İki ondalığa yuvarlarsanız 4,50 görürsünüz, oysa W3C açıkça yazıyor: hesaplanan değerler yuvarlanmamalı, 4,499:1 değeri 4,5:1 eşiğini karşılamaz. Koyu temada border 2,995 ile 3:1'in altında kalıyor; iki ondalıkta 3,00 görünse de metin dışı kontrast için karşılamaz (W3C: 2,999:1 değeri 3:1 eşiğini karşılamaz).
Çözüm çoğu zaman bir basamaklık bir ayar: muted rengini açık temada biraz koyulaştırmak ya da kenarlığı koyu temada biraz açmak ve yeniden sınamak. Hangi değerin doğru olduğunu bu yazı söylemiyor; örnek token'lar bir tasarım örneğidir ve hiçbir markaya ait değildir. Tek bir çifti hızlıca denemek için renk kontrast kontrolü aracı var; iki rengin WCAG 2.2 oranını hesaplayıp normal ve büyük metin için AA ile AAA sonucunu yazıyla gösteriyor.
Kapsam sınırı: betik 6 haneli opak sRGB hex renkler içindir. Yarı saydam (alfa) bir ön plan ya da zemin için önce rengi gerçekte üzerinde durduğu zemine bileştirmeniz gerekir; bileştirilmemiş bir rgba() değerinin hex karşılığıyla hesap yapmak yanlış sonuç verir. Bu yazı bileştirme yöntemini anlatmıyor; alfa kullanan token'lar için hesabı bileştirilmiş opak renkle yapın. W3C'nin 1.4.3 Understanding sayfasında alfa renkleriyle ilgili bir açıklama bulunmuyor.
Hesabı ayrıca doğruladım: Python betiğinin çıktısı, aynı formülün 50 basamaklı decimal ile yazılmış bir uygulamasıyla ve Node.js'te yazılmış ayrı bir uygulamayla karşılaştırıldı. Oranlar 1e-9 içinde eşit çıktı ve kararlar aynı. Bu bir hesap doğrulamasıdır; sayfanızın WCAG uygunluğu anlamına gelmez.
Tema matrisi: açık ve koyu tema
Aynı token adı iki temada farklı renge gider; bu yüzden her çift her temada yeniden sınanır. Şemada beş çift iki temada yan yana: açık temada muted kalıyor, koyu temada border kalıyor. Bir temada geçen çift diğerinde geçmeyebilir.
Koyu temada sık görülen bir hata, açık temada geçen bir çifti renkleri tersine çevirerek türetmek ve oranın korunduğunu varsaymak. Her iki rengin RGB kanallarını tersine çevirmek oranı korumaz; yeni çifti formülle yeniden hesaplamak gerekir. Yalnızca aynı iki rengin ön plan ve zemin rollerini değiştirmek ise oranı değiştirmez.
Tema geçişini ve token tablosunu sürekli entegrasyonda sınamak da mümkün: betiğin THEMES sözlüğünü tasarım token dosyanızdan üretip aynı döngüyü çalıştırmak yeterli. Başarısız bir hücrenin derlemeyi durdurup durdurmayacağı (örneğin yalnızca AA'nın hata sayılması) ekibinizin kararıdır.
Durum matrisi: varsayılan, hover, odak ve pasif
Durumlar, metin ile metin dışı kuralların birbirine en çok karıştığı yer. Şemadaki matris açık tema için dört satırın dört durumdaki sonuçlarını gösteriyor ve her hücrede oranı ile kararı yazıyla veriyor; renk tek başına karar taşımıyor.
Hover: bir bağlantının rengi değişiyorsa yeni renk de metin kuralıyla, yani 4,5:1 ile sınanır; şemada link-hover 9,141 ile geçiyor. Metin dışı kenarlıkta durum farklı: W3C, hover için yazarın eklediği ek işlemlerin tamamlayıcı sayıldığını ve kendilerinin 3:1 olmasının gerekmediğini söylüyor, ama bileşenin bitişik renklerle kontrastını kaybetmemesi gerektiğini de ekliyor.
Odak: 1.4.11'e göre odak göstergesi, bileşen odaktayken bitişik zemine karşı yeterli kontrasta sahip olmalı; ölçüt odaklı ve odaksız durumları doğrudan karşılaştırmıyor. Şemada odak halkası 6,386 ile geçiyor. Odak göstergesinin varlığı ise ayrı bir ölçütün işi: 2.4.7 Odak Görünür, klavyeyle çalıştırılabilen her arayüzde odak göstergesinin görünür olduğu bir çalışma kipi olmasını ister ve göstergenin biçimini belirtmez. WCAG 2.2'ye eklenen 2.4.13 Odak Görünümü (AAA) ise boyut ve biçim konusunda rehberlik veriyor; bu yazı onu sınamıyor.
Pasif: etkin olmayan bir kullanıcı arayüzü bileşeninin parçası olan metin için 1.4.3 bir kontrast koşulu aramıyor ve 1.4.11 de etkin olmayan bileşenleri muaf tutuyor. Şemada pasif düğmenin oranı 2,003 ve karar Muaf. Bu, pasif durumu tasarlarken görünürlüğü umursamamak için bir bahane değil; yalnızca bu iki ölçüt için bir istisna.
Renk ayrıca tek başına bilgi taşımamalı. 1.4.1 Renk Kullanımı (Seviye A), rengin bilgiyi iletmenin, bir eylemi belirtmenin ya da bir görsel öğeyi ayırt etmenin tek görsel aracı olmamasını ister. Satır içi bağlantıları çevreleyen metinden ayırmak için yeterli tekniklerden biri en az 3:1 kontrast kullanmak. Şemanın her hücresinde de bu yüzden karar renkle birlikte yazıyla ve simgeyle veriliyor: Geçer, Kalır, Muaf.
Kontrast oranının kapsamadıkları
| Konu | Neden ayrı |
|---|---|
| Yarı saydam renkler | Önce gerçekte üzerinde durdukları zemine bileştirilmeleri gerekir; bu yazı opak sRGB ile sınırlıdır. |
| Metnin altındaki görsel ve degrade | W3C, arka plan görsellerinin yetersiz kontrast sağlamasını F83 başarısızlığı olarak anlatır ve kontrastı metnin normal kullanımda çizildiği belirtilmiş arka plana göre ölçer; bu yazının betiği tek renkli zeminleri sınar. |
| Logo ve marka adı | 1.4.3 ve 1.4.6'da kontrast koşulu yok. |
| Salt süsleme ve kimsenin görmediği metin | Aynı ölçütlerde istisna. |
| APCA ve başka algoritmalar | Bu yazı yalnızca WCAG 2.2'nin kontrast oranını ele alır; başka bir algoritma farklı sonuç verebilir. |
| WCAG uygunluğu ve hukuki uygunluk | Kontrast oranı bunların yalnızca bir girdisidir; bu yazı mevzuat yükümlülüğü ya da son tarih anlatmaz. |
Bu liste kısa tutuldu: her satır, bu yazının betiğinin cevap vermediği bir soruyu işaretliyor. Betiğin bir çift için "geçti" demesi, o çiftin kullanıldığı her yerde geçtiği anlamına gelmez; yalnızca belirtilen iki renk ve belirtilen eşik için doğrudur.
Manuel kontroller: yakınlaştırma, klavye ve renksiz bakış
Formül kontrastı sınar; kullanılabilirliği sınamaz. Birkaç şey elle bakmayı gerektirir. Yakınlaştırma: 1.4.4 Metni Yeniden Boyutlandırma (AA), metnin yardımcı teknoloji olmadan yüzde 200'e kadar içerik ya da işlev kaybı olmadan büyütülebilmesini ister; tarayıcının tam sayfa yakınlaştırması bunun bir örneği ve yüzde 200'ün üzerinde yakınlaştırma metin yeniden boyutlandırmadan daha etkili olabilir. Sayfayı yüzde 200'de açıp düğme etiketlerinin, odak halkasının ve token'larla boyanan her şeyin yerinde ve okunur olduğuna bakın.
Klavye: yalnızca Tab ve Shift+Tab ile gezinin. Her etkileşimli öğede odak göstergesi görünüyor mu (2.4.7) ve göstergenin rengi hem açık hem koyu temada bitişik zemine karşı 3:1'i karşılıyor mu (1.4.11)? Bu kontrolleri tema başına tekrarlayın. Erişilebilir etkileşimler yazısında odağı görünür tutmanın HTML tarafı anlatılıyor.
Renksiz bakış: renk bilgisini kapatarak sayfaya bakın; hata, seçili ya da zorunlu gibi durumları hâlâ ayırt edebiliyor musunuz? Bu, 1.4.1'in pratik sınaması; formülün bir parçası değil. Tipografi tarafında başlık hiyerarşisi ve yazı boyutu kararları arayüzde tipografi yazısında ele alındı; sayfanın başlık yapısını başlık hiyerarşisi kontrolü ile ayrıca sınayabilirsiniz. Bu araç kontrast için değil, aynı elle gözden geçirmenin bir parçası.
Token sistemine bağlamak ve paylaşım görseli
Çalışan örneği kendi token dosyanıza bağlamak için üç adım yeterli: token'ları bir sözlüğe okuyun, çiftleri ve eşikleri açıkça yazın (hangi çift metin, hangisi arayüz bileşeni) ve başarısız bir hücrede derlemeyi durdurun ya da raporlayın. Pasif durumu muaf saymak bir karardır; yazıya geçirin ki bir sonraki kişi nedenini bilsin.
Paylaşım görseli ayrı bir iş: Open Graph görseli oluşturucu tam 1200×630 piksellik bir görsel üretiyor ve kontrast uyarısı veriyor. Bu uyarı görseldeki metin içindir; sitenizin token'larının WCAG sınaması değildir.
Sınırlamalar ve uygulama kontrol listesi
Bu yazının sınırları açık. Gerçek bir siteyi ölçmedim; renkler ve token adları özgün bir tasarım örneğidir. Kaynaklar W3C'nin WCAG 2.2 metni ve ilgili Understanding sayfaları; eşikler ve tanımlar 25 Ekim 2026'daki hâlleriyle yazıldı. Alfa renkleri, metin altındaki görseller ve degradeler, APCA, mevzuat yükümlülüğü ve son tarihler kapsam dışı. Hiçbir madde bir WCAG uygunluğu, hukuki uygunluk ya da erişilebilirlik garantisi değil.
- Her renk token'ı bir çift içinde sınanıyor: ön plan, zemin ve tür (metin ya da arayüz bileşeni) yazılı.
- Eşik kararı yuvarlanmamış orandan veriliyor; 4,498 ya da 2,995 gibi sınır değerler geçti sayılmıyor.
- Normal metin 4,5:1, büyük ölçekli metin (18 punto ya da 14 punto kalın) 3:1; AAA hedeflenen yerde 7:1 ve 4,5:1.
- Arayüz bileşeni sınırı, odak halkası ve gerekli grafik parçaları bitişik renklere karşı 3:1.
- Her çift açık ve koyu temada ayrı ayrı sınanıyor; koyu tema, açık temadan renkleri tersine çevirerek türetilen bir oran varsayımına dayanmıyor.
- Hover, odak ve pasif durumlar ayrı hücrelerde sınanıyor; pasif bileşenin muafiyeti yazılı bir karar.
- Durum yalnızca renkle iletilmiyor; yazı, simge ya da şekil de var.
- Yarı saydam renkler önce zemine bileştirildi; betik yalnızca opak sRGB için kullanılıyor.
- Yüzde 200 yakınlaştırma ve klavye ile gezinme elle kontrol edildi; kontrast oranı bunların yerine geçmiyor.
Kaynaklar ve kontrol tarihi
Aşağıdaki W3C sayfaları 25 Ekim 2026'da incelendi. Son kontrol: 25 Ekim 2026.
- W3C: Web Content Accessibility Guidelines (WCAG) 2.2
- W3C WAI: Understanding SC 1.4.3 Contrast (Minimum)
- W3C WAI: Understanding SC 1.4.6 Contrast (Enhanced)
- W3C WAI: Understanding SC 1.4.11 Non-text Contrast
- W3C WAI: Understanding SC 1.4.1 Use of Color
- W3C WAI: Understanding SC 1.4.4 Resize Text
- W3C WAI: Understanding SC 2.4.7 Focus Visible
Bu yazıda gerçek bir sitenin renk ya da erişilebilirlik ölçümü yapılmadı; token adları ve renkler özgün bir tasarım örneğidir ve opak sRGB ile sınırlıdır. WCAG 2.2 Tavsiye Kararı 12 Aralık 2024 tarihlidir; Understanding sayfalarının güncelleme tarihleri farklı olabilir ve sonradan değişmiş olabilir, güncel durumu oradan doğrulayın. Kontrast oranı, WCAG uygunluğunun, hukuki uygunluğun ya da APCA gibi başka bir algoritmanın yerine geçmez; yazıda mevzuat yükümlülüğü ya da son tarih anlatılmıyor.
Önce çifti ve eşiği yazın, sonra yuvarlanmamış oranla sınayın; kararı renk değil yazı taşısın.
Diğer yazılara göz at ↗